Sake và wine – hai thế giới khác nhau

Sake thường được gọi là “rượu gạo Nhật Bản”, nên nhiều người dễ đặt sake và wine cạnh nhau như hai phiên bản của cùng một thế giới. Thực tế, dù đều là đồ uống lên men, chúng khác nhau từ nguyên liệu, cách tạo hương vị đến nghệ thuật pairing.

Hiểu sự khác biệt này không phải để chọn loại nào “tốt hơn”, mà để thưởng thức đúng cá tính của từng loại. Wine kể câu chuyện của nho và vùng đất; sake lại thể hiện sự tinh tế của gạo, koji, nước và kỹ thuật nấu rượu Nhật Bản.

Sake và wine khác nhau ngay từ nguyên liệu

Wine được tạo ra từ nho, loại quả vốn chứa đường tự nhiên để men chuyển hóa thành alcohol. Giống nho, điều kiện trồng và từng mùa thu hoạch vì thế có ảnh hưởng lớn đến phong cách cuối cùng của chai wine.

Sake lại bắt đầu từ gạo, nước, koji và men. Enzyme từ koji chuyển tinh bột trong gạo thành đường, trong khi men đồng thời biến đường thành alcohol – một quá trình lên men đặc trưng của sake.

Vì vậy, cách gọi sake là “rice wine” chỉ giúp người mới dễ hình dung, chứ chưa phản ánh chính xác cách thức đồ uống này được tạo ra.

Wine nói nhiều về terroir, sake nổi bật ở kỹ thuật nấu

Với wine, giống nho và vùng trồng thường là những thông tin đầu tiên người uống quan tâm. Khí hậu, đất đai và điều kiện của từng niên vụ có thể tạo nên khác biệt rõ rệt giữa các chai rượu.

Sake cũng có tính vùng miền, nhưng kỹ thuật của nhà nấu đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Tỷ lệ xay gạo, cách làm koji, giống men, nguồn nước và phương pháp lên men đều có thể tác động đến hương thơm và cấu trúc cuối cùng.

Vì thế, người yêu wine thường bắt đầu bằng giống nho hoặc vùng sản xuất; còn với sake, những khái niệm như Junmai, Ginjo, Daiginjo, Kimoto hay Yamahai lại mở ra những hướng khám phá riêng.

Hương vị: acidity và tannin gặp umami

Wine thường được cảm nhận qua acidity, tannin, độ ngọt, body và hương thơm. Đặc biệt ở red wine, tannin từ vỏ nho góp phần tạo nên cảm giác se và cấu trúc đặc trưng trong miệng.

Sake thường có độ acid thấp hơn wine và không có tannin theo cách của red wine. Ngược lại, amino acid hình thành trong quá trình nấu sake góp phần tạo nên umami, giúp nhiều dòng sake có cảm giác tròn và sâu hơn khi thưởng thức cùng món ăn.

Đây cũng là lý do trải nghiệm pairing của hai loại có sự khác biệt. Wine có thể tạo điểm nhấn bằng acid hoặc tannin, trong khi sake thường tạo sự hòa quyện và làm nổi bật vị umami của nguyên liệu.

Sake pairing không chỉ dành cho món Nhật

Khả năng kết hợp món ăn của sake rộng hơn nhiều người nghĩ. Theo Japan Sake and Shochu Makers Association, đặc tính về acidity và hàm lượng amino acid giúp sake dễ dàng kết hợp với nhiều nhóm thực phẩm khác nhau.

Ngoài sushi và sashimi, sake Nhật Bản có thể đi cùng hải sản, nấm, thịt nướng, món lên men, phô mai hay charcuterie. Chính sự linh hoạt này giúp sake trở thành một lựa chọn thú vị trong những trải nghiệm ẩm thực hiện đại.

Xem thêm: Kimoto là gì? Phương pháp ủ sake truyền thống Nhật Bản

Nhiệt độ thưởng thức tạo nên khác biệt lớn

Wine có những khoảng nhiệt độ phục vụ phù hợp với từng phong cách; sparkling, white và rosé thường được làm lạnh, trong khi red wine thường được phục vụ ấm hơn. Nhiệt độ phù hợp giúp giữ được sự cân bằng giữa hương thơm, độ tươi và cấu trúc.

Sake linh hoạt hơn, có thể thưởng thức lạnh, ở nhiệt độ phòng hoặc hâm ấm. Khi nhiệt độ thay đổi, cảm nhận về độ ngọt, độ đắng, umami và body cũng có thể thay đổi theo.

Đây là lý do cùng một chai sake vẫn có thể mang đến nhiều sắc thái khác nhau chỉ bằng cách thay đổi cách phục vụ.

Sake có cần được đánh giá như wine?

Cả sake và wine đều sở hữu nhiều phong cách hương vị và khả năng pairing phong phú. Tuy nhiên, dùng hoàn toàn tiêu chuẩn của wine để đánh giá sake có thể khiến người uống bỏ lỡ cá tính riêng của thức uống Nhật Bản.

Chẳng hạn, hậu vị dài thường được chú ý khi đánh giá wine, nhưng với sake, một kết thúc sạch và gọn cũng có thể là phong cách được chủ đích tạo ra. Japan Sake and Shochu Makers Association cũng lưu ý rằng hậu vị kéo dài không phải lúc nào cũng được xem là đặc điểm mong muốn ở sake.

Hiểu sake bằng chính “ngôn ngữ” của sake vì thế sẽ giúp người uống cảm nhận thức uống này chính xác và thú vị hơn.

Sake hay wine – nên chọn loại nào?

Không có lựa chọn nào tốt hơn tuyệt đối. Wine hấp dẫn với giống nho, terroir, acidity và tannin; sake lại nổi bật bởi umami, kỹ thuật nấu và khả năng biến đổi theo nhiệt độ.

Trong một bàn tiệc hiện đại, hai thế giới này cũng không nhất thiết phải cạnh tranh. Sake và wine hoàn toàn có thể xuất hiện song song, mỗi loại làm nổi bật một món ăn theo cách riêng.

Sake và wine – khác biệt để bàn ăn thú vị hơn

Sake và wine cùng bắt đầu từ quá trình lên men, nhưng con đường tạo nên chúng hoàn toàn khác biệt. Wine thể hiện câu chuyện của trái nho và vùng đất, còn sake mang dấu ấn của gạo, koji, nguồn nước và kỹ thuật của người nấu.

Chính vì vậy, sake không cần trở thành “wine của Nhật Bản” để được đánh giá cao. Sake có ngôn ngữ, cách thưởng thức và thế giới hương vị riêng – và chính sự khác biệt ấy khiến hành trình khám phá thức uống này trở nên hấp dẫn.

Khám phá sake Nhật Bản tại ARTERI

Tại ARTERI, bạn có thể khám phá các dòng sake Nhật Bản nhập khẩu chính hãng với nhiều phong cách, từ thanh nhẹ, thơm tinh tế đến những lựa chọn giàu umami và có cấu trúc rõ nét. Mỗi chai có thể được lựa chọn dựa trên khẩu vị, món ăn kết hợp và trải nghiệm mà bạn mong muốn dành cho bàn tiệc.

>>> Xem thêm: Rượu sake trong ẩm thực Nhật Bản có gì đặc biệt?